Kredyt frankowy – co to jest i dlaczego budzi tyle emocji?

Czym jest kredyt frankowy?

Kredyt frankowy to popularne określenie kredytów hipotecznych powiązanych z kursem franka szwajcarskiego (CHF). Choć w rzeczywistości były one wypłacane w złotówkach, ich saldo zadłużenia i wysokość rat zależały od przeliczeń na podstawie kursu franka. Mechanizm ten sprawiał, że zobowiązania kredytobiorców stawały się ściśle związane ze zmianami na rynku walutowym.

W latach 2004–2011, kiedy kredyty frankowe cieszyły się największą popularnością, takie rozwiązanie wydawało się korzystne. Oprocentowanie kredytów powiązanych z frankiem było znacznie niższe niż w przypadku kredytów złotowych, co przekładało się na mniejsze miesięczne raty i większą zdolność kredytową.

Dlaczego kredyt frankowy był tak atrakcyjny?

Banki chętnie promowały kredyt frankowy, podkreślając jego „bezpieczny” charakter i niskie koszty obsługi. Stabilność franka szwajcarskiego, uznawanego za jedną z najbardziej pewnych walut świata, dawała poczucie bezpieczeństwa. W praktyce wielu klientów decydowało się na kredyt w CHF nie z powodu zamiłowania do walut obcych, lecz dlatego, że tylko dzięki niemu mogli uzyskać kredyt na wymarzone mieszkanie.

Dodatkowo, kampanie marketingowe banków często minimalizowały ryzyko kursowe. Klienci rzadko byli rzetelnie informowani o tym, że wzrost wartości franka wobec złotego może w przyszłości dramatycznie zwiększyć wysokość rat i całkowitego zadłużenia.

Problemy z kredytami frankowymi

Sytuacja diametralnie zmieniła się po kryzysie finansowym z 2008 roku. Frank szwajcarski zaczął dynamicznie zyskiwać na wartości, a raty kredytów frankowych gwałtownie rosły. Wielu kredytobiorców znalazło się w trudnym położeniu – mimo kilku lat regularnych spłat, saldo ich zadłużenia często przewyższało kwotę początkowo zaciągniętego kredytu.

Problem potęgowały zapisy w umowach, które dawały bankom jednostronną możliwość ustalania kursu waluty, po jakim przeliczano zobowiązania klientów. Oznaczało to brak przejrzystości i dodatkowe koszty dla kredytobiorców.

Kredyt frankowy a sądy

W miarę narastania problemów coraz więcej osób zaczęło kwestionować swoje umowy w sądach. Prawnicy wskazywali na tzw. klauzule abuzywne, czyli niedozwolone postanowienia, które rażąco naruszały interesy konsumentów.
W orzecznictwie zaczęły pojawiać się przełomowe wyroki – część sądów unieważniała umowy w całości, inne orzekały tzw. odfrankowienie, czyli przeliczenie kredytu tak, jakby od początku był złotowy, ale z zachowaniem niskiego oprocentowania opartego o stawkę LIBOR.

Dla wielu kredytobiorców oznaczało to realne odciążenie finansowe, czasem nawet redukcję zadłużenia o kilkadziesiąt czy kilkaset tysięcy złotych.

Kredyt frankowy a Trybunał Sprawiedliwości UE

Duże znaczenie miały również orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Trybunał kilkukrotnie wskazywał, że polscy kredytobiorcy powinni być chronieni przed nieuczciwymi zapisami umownymi, a sądy krajowe mają obowiązek usuwać klauzule abuzywne, nawet jeśli prowadzi to do unieważnienia całej umowy kredytowej.

Wyroki TSUE stały się silnym argumentem dla frankowiczów i zachęciły kolejne tysiące osób do wnoszenia pozwów przeciwko bankom.

Czy warto walczyć o swoje prawa?

Jeżeli posiadasz kredyt frankowy, zdecydowanie warto sprawdzić, jakie masz możliwości. Analiza umowy przez doświadczonego prawnika z Kancelarii pozwala ocenić, czy istnieją podstawy do unieważnienia lub odfrankowienia kredytu. W wielu przypadkach różnica w kosztach obsługi kredytu po wygranej sprawie może sięgać kilkudziesięciu procent.

Choć postępowania sądowe bywają długotrwałe i wymagają cierpliwości, statystyki wyroków są coraz bardziej korzystne dla kredytobiorców. Coraz częściej banki decydują się również na polubowne ugody, widząc, że linia orzecznicza jest dla nich niekorzystna.

Perspektywy na przyszłość

Sprawy frankowe z pewnością jeszcze przez lata będą zajmowały polskie sądy. Szacuje się, że w Polsce wciąż aktywnych jest kilkaset tysięcy umów kredytowych powiązanych z frankiem. Każda z nich może stać się przedmiotem sporu sądowego lub negocjacji z bankiem.

Warto podkreślić, że sukces w sprawach frankowych wpływa nie tylko na sytuację finansową poszczególnych kredytobiorców, ale również na cały sektor bankowy. Banki muszą tworzyć rezerwy na ewentualne przegrane procesy, co zmienia sposób, w jaki planują swoje strategie na kolejne lata.

Podsumowanie

Kredyt frankowy to produkt finansowy, który miał ułatwić Polakom spełnienie marzeń o własnym mieszkaniu, a dla wielu okazał się źródłem poważnych problemów. Choć początkowo był korzystny i atrakcyjny, zmiany kursowe oraz nieuczciwe zapisy umów doprowadziły do ogromnych obciążeń finansowych.

Dziś jednak kredytobiorcy nie są bezradni – dzięki orzecznictwu sądów polskich i unijnych mają realne narzędzia do walki o swoje prawa. Warto więc nie odkładać decyzji i sprawdzić, czy w Twoim przypadku możliwe jest odzyskanie nadpłaconych kwot lub unieważnienie niekorzystnej umowy.