Wyrok TSUE C-902/24 a sprawy frankowe – potrącenie kapitału przez bank

Wyrok TSUE C-902/24 a sprawy frankowe – potrącenie kapitału przez bank

Wyrok TSUE z 22 stycznia 2026 r. w sprawie C-902/24 ma istotne znaczenie dla prowadzonych w Polsce spraw frankowych. Choć orzeczenie nie dotyczy bezpośrednio abuzywności klauzul indeksacyjnych ani samej nieważności umów kredytów frankowych, w praktyce porządkuje jeden z kluczowych obszarów sporów z bankami – potrącenie kapitału i wezwania do zapłaty kierowane do frankowiczów w trakcie procesu.

Trybunał Sprawiedliwości UE wyznaczył wyraźne granice dopuszczalnych działań banków oraz potwierdził, że ochrona konsumenta w sprawach frankowych musi być realna i skuteczna.

Zarzut potrącenia kapitału w sprawach frankowych – stanowisko TSUE

TSUE potwierdził, że bank może formalnie zgłosić zarzut potrącenia kapitału wypłaconego kredytobiorcy, nawet jeśli jednocześnie twierdzi, że umowa kredytu oznaczonego kursem franka szwajcarskiego jest ważna.

Jednocześnie Trybunał jednoznacznie wskazał, że:

• zarzut potrącenia nie może być wykorzystywany jako narzędzie nacisku na frankowicza,

• nie może prowadzić do ograniczenia skutecznej ochrony konsumenta wynikającej z Dyrektywy 93/13,

• nie może zniechęcać kredytobiorcy do dochodzenia nieważności umowy frankowej.

W praktyce oznacza to, że bank nie może „straszyć” kredytobiorcy natychmiastowym rozliczeniem kapitału jeszcze w trakcie procesu.

Wymagalność kapitału a nieważność umowy frankowej

Kiedy bank może żądać zwrotu kapitału?

Najważniejszą tezą wyroku TSUE C-902/24 jest jednoznaczne stanowisko, że roszczenie banku o zwrot kapitału nie jest wymagalne przed stwierdzeniem nieważności umowy kredytu przez sąd.

Oznacza to, że:

• wezwania do zapłaty kapitału kierowane przez banki w toku spraw frankowych są bezskuteczne,

• bank nie może naliczać odsetek od kapitału przed wydaniem wyroku,

• frankowicz nie ponosi konsekwencji finansowych, dopóki sąd nie rozstrzygnie o nieważności umowy.

TSUE wyraźnie oddzielił przyszłe rozliczenie stron po unieważnieniu umowy frankowej od działań podejmowanych przez banki „na zapas”.

Zakaz wywierania presji na Frankowiczów w trakcie procesu

Koniec „rozliczeń na zapas” w sprawach frankowych

Wyrok TSUE C-902/24 ogranicza praktyki banków polegające na:

• kierowaniu do frankowiczów wezwań do natychmiastowej zapłaty całego kapitału,

• straszeniu narastającymi odsetkami,

• wykorzystywaniu zarzutu potrącenia jako formy presji ekonomicznej.

Trybunał jasno wskazał, że ochrona konsumenta musi mieć charakter rzeczywisty, a działania banków nie mogą prowadzić do efektu zastraszającego ani osłabiać pozycji kredytobiorcy w sporze sądowym.

Znaczenie wyroku TSUE C-902/24 dla sądów krajowych

Wyrok stanowi istotną wskazówkę interpretacyjną dla sądów rozpoznających sprawy frankowe. W praktyce można oczekiwać, że sądy będą:

• pomijać wezwania do zapłaty kapitału wysyłane przed stwierdzeniem nieważności umowy,

• odmawiać zasądzania odsetek naliczanych w trakcie procesu,

• rozliczać strony dopiero po ustaleniu nieważności umowy frankowej,

• uwzględniać zasadę skutecznej ochrony konsumenta przy orzekaniu o kosztach procesu.

Co wyrok TSUE C-902/24 oznacza dla Frankowiczów?

Dla kredytobiorców posiadających kredyty frankowe wyrok oznacza istotne wzmocnienie bezpieczeństwa procesowego. Frankowicze mogą dochodzić unieważnienia umowy bez obawy, że w trakcie postępowania zostaną skutecznie obciążeni:

• obowiązkiem zwrotu kapitału,

• zapłatą odsetek,

• dodatkowymi konsekwencjami finansowymi.

Skutki wyroku TSUE dla banków

Z perspektywy banków wyrok oznacza konieczność zmiany dotychczasowych strategii procesowych w sprawach frankowych. Choć formalnie dopuszczalne jest zgłoszenie zarzutu potrącenia, nie może on wywoływać skutków finansowych przed stwierdzeniem nieważności umowy kredytowej.

Podsumowanie – wyrok TSUE C-902/24 a kredyty frankowe

Wyrok TSUE C-902/24 porządkuje praktykę sądową w sprawach frankowych i potwierdza, że banki nie mogą rozliczać kapitału „na zapas”. Ochrona frankowiczów musi być realna, a nie iluzoryczna, co znacząco wzmacnia pozycję konsumentów w sporach z bankami.

Skontaktuj się z nami

Jeżeli posiadasz kredyt frankowy, eurowy, dolarowy lub w jenach japońskich i rozważasz pozew przeciwko bankowi, warto przeanalizować swoją umowę i aktualne orzecznictwo TSUE. Zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią.